W nurcie - bieżące wydarzenia, informacje, ogłoszenia

Szczegóły

Opublikowano: 06 październik 2025

Dlaczego dołączyliśmy do Patronite?

Centrum Ochrony Mokradeł prowadzi działalność strażniczą nieprzerwanie od ponad 20 lat, koncentrując się na ochronie ekosystemów mokradłowych i prawie społeczeństwa do życia w zdrowym środowisku. Wobec rosnącej presji inwestycyjnej społeczności lokalne coraz częściej samodzielnie identyfikują zagrożenia i zgłaszają się do nas po wsparcie. Rocznie otrzymujemy kilkadziesiąt próśb o pomoc – od porad, przez ekspertyzy, po reprezentację w postępowaniach.

Dlatego założyliśmy Biuro Interwencji Bagiennych, stanowiące punkt kontaktowy dla osób i organizacji potrzebujących wsparcia w interwencjach środowiskowych. Nasze działania mają na celu monitorowanie przestrzegania prawa w zakresie ochrony przyrody, przeciwdziałanie szkodliwym inwestycjom oraz pomoc obywatelom w obronie ich otoczenia. Prowadzimy interwencje administracyjne, przygotowujemy raporty, uczestniczymy w konsultacjach społecznych, a w razie potrzeby wchodzimy jako strona w postępowania – m.in. dotyczące planów inwestycyjnych zagrażających mokradłom. Reagujemy na naruszenia prawa zgłaszane przez innych, ale także te zidentyfikowane przez nas.

Dzięki stałemu wsparciu Patronek i Patronów Biuro Interwencji Bagiennych będzie mogło działać bez zakłóceń i na bieżąco reagować na przypadki niszczenia niezwykle cennych ekosystemów wodno-błotnych.

 

Zachęcamy do odwiedzenia naszego profilu na Patronite: https://patronite.pl/centrumochronymokradel.

 

Szczegóły

Opublikowano: 22 kwiecień 2025

Niewielu miłośników roślin domowych, balkonowych czy ogrodowych zastanawia się, skąd pochodzi ziemia doniczkowa oraz podłoża ogrodnicze, w którym rosną ich ulubione rośliny. Dla wielu osób ogrodnictwo stanowi formę kontaktu z naturą, sposób na relaks i wyciszenie, hobby lub źródło ekologicznych ziół czy warzyw.

Czy nasze uprawy rzeczywiście są przyjazne środowisku?

Czy otaczanie się roślinami doniczkowymi może przyczyniać się do niszczenia cennych ekosystemów?

Większość podłoży do roślin dostępnych na rynku bazuje na torfie, którego wydobycie powoduje całkowitą degradację torfowisk – unikalnych ekosystemów bagiennych. Po wydobyciu torfu z torfowiska pozostaje jedynie dziura w ziemi, często wypełniona wodą i zagospodarowana jako staw rybny (tzw. rekultywacja).

Bagna, czyli pełne wody torfowiska, to miejsca, w których zachodzą procesy torfotwórcze, a szczątki roślin nie ulegają rozkładowi ze względu na wysoki poziom uwodnienia i warunki beztlenowe. W wyniku tych procesów bardzo powoli, przez setki, a nawet tysiące lat, tworzą się pokłady torfu (na torfowiskach w strefie umiarkowanej torfu przybywa z prędkością ok. 1 mm na rok). Struktura torfu przypomina gąbkę, która ma niezwykłe zdolności retencjonowania wody (dobrze zachowane torfowisko to nawet w 95% woda), regulacji mikroklimatu i globalnego bilansu dwutlenku węgla poprzez magazynowanie węgla.

Osuszanie torfowisk prowadzi do degradacji siedlisk występowania rzadkich gatunków roślin i zwierząt, zaburza lokalnie, a niekiedy także regionalnie, stosunki wodne i uwalnia pod postacią CO2 zgromadzony w nich węgiel, przyczyniając się do wzmocnienia skutków ocieplania klimatu.

Każdy, kto uprawia rośliny doniczkowe, zapewne zauważył, że z czasem objętość ziemi w doniczce maleje. To nie magia, to torf, który dosłownie spala się (utlenia) i ulatnia do atmosfery w postaci gazów cieplarnianych, gdyż po przesuszeniu rozpoczyna się jego rozkład.

Torf i eko-dezinformacja

Chcąc dokonywać bardziej świadomych i przyjaznych środowisku wyborów, często sięgamy po produkty oznaczone jako "naturalne", złożone w "100% z naturalnych składników", "bio", “eko” czy „naturalnie ekologiczne”.

Choć torf rzeczywiście pochodzi z roślin i jest surowcem w pełni naturalnym, jego wydobycie wiąże się z ogromnymi stratami dla środowiska. Tym samym produkcja podłoży torfowych nie jest ani ekologiczna, ani przyjazna naturze. Ziemia do siewu i pikowania znajdująca się na grafice obok, pomimo wielu przyjaźnie brzmiących haseł znajdujących się na opakowaniu, składa się w większości z torfu.

Torf certyfikowany - wybór mniejszego zła

Na rynku dostępne są podłoża z certyfikatem “Responsibly Produced Peat” zawierające torf, który pozyskiwany jest z silnie osuszonych i zdegradowanych torfowisk, które nie mają tak wysokich walorów przyrodniczych jak niezaburzone bagna.

Wybór takich produktów to z pewnością mniejsze zło, bo nie przyczyniają się one do niszczenia cennych przyrodniczo siedlisk i utraty obecnych tam rzadkich gatunków. Jednak pod względem usług ekosystemowych dostarczanych przez torfowiska, ma on nadal poważne skutki. Bezpowrotnie tracimy podziemne magazyny węgla, znajdujące się w pozyskanym torfie (węgiel z torfu z czasem utleni się do dwutlenku węgla i wzmocni efekt cieplarniany), a także niszczymy miejsca naturalnej retencji wody, które powoli uwalniają parę wodną do powietrza w okresach suchych, łagodząc lokalnie klimat.

Żaden produkt, którego składnikiem jest torf, nie jest wyborem przyjaznym środowisku i klimatowi.

Kompost z torfem i torf z recyklingu

Uwaga! Kompost również może zawierać torf.

Wydawać by się mogło, że kompost to bezpieczny produkt niezawierający torfu. Zazwyczaj tak, ale zawsze warto zapoznać się ze składem produktu i sprawdzić, co uległo przekompostowaniu.

Firma Wokas wyprodukowała kompost ogrodniczy, który bazuje na przekompostowanym torfie służącym wcześniej jako okrywa do uprawy pieczarek. Dobrze, że torf już raz wydobyty i zużyty nie zostaje wyrzucony, ale jest wykorzystany ponownie. Liczymy jednak na to, że firma przejdzie na produkcję beztorfowych okryw do uprawy pieczarek. Szlak przeciera obecnie szwajcarska firma CORMO, która wyprodukowała beztorfową okrywę z łodyg kukurydzy. Obecnie jest ona w fazie testów.

Pieczarki, warzywa szklarniowe i torf

W Polsce aż 98% wydobywanego torfu trafia do sektora ogrodniczego i jako okrywy do uprawy pieczarek, z czego 66% wykorzystywane jest do hodowli roślin, a 32% do uprawy pieczarek. Polska jest największym eksporterem pieczarek w Europie i jednym z liderów na świecie, a ich produkcja nieprzerwanie rośnie od dziesięciu lat. Warto zaznaczyć, że do hodowli innych gatunków grzybów nie używa się torfu.

W Europie torf wykorzystywany jest również w produkcji warzyw szklarniowych, a południowa Hiszpania, będąca liderem w tej dziedzinie, korzysta z torfu pozyskiwanego m.in. w Polsce i innych krajach nadbałtyckich. W Hiszpanii znajduje się największy kompleks szklarniowy na świecie, a aż 75% jego produkcji trafia na eksport. Znaczna część warzyw dostępnych w polskich supermarketach pochodzi właśnie z tych upraw. Zamiast nich warto wybierać warzywa sezonowe pochodzące od lokalnych dostawców, tych zrzeszających się w kooperatywach spożywczych, jak tych tradycyjnie wystawiających swoje plony i przetwory na bazarach. Dzięki temu nie tylko zmniejszamy popyt na produkty, które przyczyniają się do degradacji torfowisk, ale także obniżamy ślad węglowy związany z transportem żywności.

Alternatywy dla torfu

Obecnie coraz więcej producentów oferuje wysokiej jakości podłoża beztorfowe, bazujące na kompoście i materiałach skutecznie zatrzymujących wodę w glebie. Są one pełnowartościowym zamiennikiem dla torfu i pozwalają na prowadzenie ogrodnictwa w sposób bardziej przyjazny dla środowiska.

Najczęściej stosowane składniki w tych podłożach to: substancje spulchniające (np. perlit, włókno drzewne, kokosowe, kora kompostowana), które poprawiają przepuszczalność i napowietrzenie gleby; substancje stabilizujące (np. glina palona, zeolit), które zapewniają trwałość struktury podłoża i ograniczają jego osiadanie; substancje retencjonujące wodę (np. włókno kokosowe, kompost zielony), które zwiększają zdolność podłoża do magazynowania wody, oraz substancje odżywcze (np. kompost zielony, nawozy wieloskładnikowe), które dostarczają roślinom składników pokarmowych. W zależności od przeznaczenia podłoża (np. dla roślin doniczkowych, warzyw, sadzonek, roślin kwasolubnych), proporcje tych składników mogą się różnić.

Poniższa tabela przedstawia zestawienie dostępnych w Polsce podłoży beztorfowych. Wszystkie z wymienionych w niej produktów są dostępne w sklepach internetowych, natomiast ich dostępność w sklepach stacjonarnych może się zmieniać. W wielu przypadkach istnieje możliwość odbioru zamówionych przez internet towarów w wybranym sklepie stacjonarnym.

Produkty wymienione na poniższej liście badaliśmy jedynie pod kątem braku torfu w składzie. Nie testowaliśmy podłoży beztorfowych pod względem ich jakości i przydatności do celów hobbystycznej uprawy roślin, więc w żadnym wypadku nie jest to ranking podłoży, zaś kolejność na liście jest alfabetyczna ze względu na nazwę producenta. Ocenami dotyczącymi jakości poszczególnych produktów możecie dzielić się pod naszymi postami na Facebooku i LinkedIn.

Zdjęcie produktu	Marka	Nazwa produktu	Skład	Dostępność w sklepach
	BIOVITA	Beztorfowa ziemia uniwersalna do warzyw i kwiatów z kompostem (40L)	włókno kokosowe, kompost	produkt dostępny online
	COMPO	BIO Ziemia uniwersalna beztorfowa (40L)	włókno drzewne, kompost, kora drzewna, włókno kokosowe, nawóz organiczny	Leroy Merlin
	COMPO	BIO Kompost ogrodowy (15L, 40L)	przekompostowane zielone surowce roślinne	OBI, Leroy Merlin
	GoodHome	Podłoże uniwersalne beztorfowe (10L, 50L)	włókno kokosowe, włókno drzewne, przekompostowana kora	Castorama
	KiK Krajewscy	BIO Ziemia uniwersalna bez torfu (20L)	kora kompostowana, kompost zielony, włókno drzewne, włókno kokosowe, perlit, guano, nawóz roślinny BIO	produkt dostępny online
	KRONEN	Eko Kompost (15L, 25L, 40L)	EKOkompost ogrodowy z materiału pozyskiwanego lokalnie, szybko odnawialnego z mikroorganizma­mi i minerałami produkowany w procesie fermentacji beztlenowej, włókna drzewne Ekofibrex®	Leroy Merlin, OBI
	KRONEN	Podłoże uniwersalne do roślin ogrodowych i balkonowych bez torfu (40L)	włókna drzewne Ekofibrex® z drewna drzew iglastych, chipsy kokosowe, glinka wulkaniczna	OBI
	KRONEN	Ziemia uniwersalna bez torfu Terra Preta (5L,10L, 20L, 50L)	CO2COMPOFERM® - ekokompost nowej generacji powstaje w procesie fermentacji o zredukowanej emisji CO2 do atmosfery, ECOFIBREX® - włókna drzewne drzew iglastych, węgiel roślinny, nawilżacz, nawóz	Leroy Merlin, OBI
	KRONEN	TERRA PRETA Ziemia BIO do pomidorów bez torfu (15L)	włókna drzewne ECOFIBREX®, frakcja kokosu, przekompostowana kora drzew iglastych i inne składniki jak. np glinka, nawozy, nawilżacz, węgiel roślinny	PSB Mrówka
	KRONEN	TERRA PRETA Ziemia do zielonych roślin domowych (5L, 10L)	włókna drzewne ECOFIBREX®, frakcja kokosu, przekompostowana kora drzew iglastych i inne składniki jak. np glinka, nawozy, nawilżacz, węgiel roślinny	produkt dostępny w sklepach internetowych
	KRONEN	TERRA PRETA Ziemia balkonowa bez torfu (50L)	włókna drzewne ECOFIBREX®, frakcja kokosu, przekompostowana kora drzew iglastych i inne składniki jak. np glinka, nawozy, nawilżacz, węgiel roślinny	produkt dostępny w sklepach internetowych
	SOBEX	Podłoże beztorfowe uniwersalne (20L)	włókno kokosowe, włókno drzewne, kompost, drobna kora, piasek, mączka bazaltowa	OBI
	SOBEX	Podłoże beztorfowe do warzyw i ziół (20L, 50L)	kompost zielony, włókno drzewne, kompostowana kora iglasta, węgiel brunatny*, nawóz wieloskładnikowy, w tym naturalne mikroelementy	OBI
	SOBEX	Podłoże beztorfowe uniwersalne (20L)	kompost zielony, włókno drzewne, drobna kompostowana kora iglasta, węgiel brunatny*	OBI, PSB Mrówka
	SOBEX	Podłoże beztorfowe kwiatowe (20L, 50L)	Podłoże beztorfowe kwiatowe (20L, 50L)	OBI
	SOBEX	Podłoże beztorfowe do trawników (50L)	kompost zielony, włókno drzewne, kompostowana kora iglasta, węgiel brunatny*	OBI
	SOBEX	Podłoże beztorfowe do iglaków (50L)	kompost zielony, włókno drzewne, drobna kompostowana kora iglasta, węgiel brunatny*	OBI
	SUBSTRAL	Podłoże bez torfu (10L, 20L, 50L)	wieloskładnikowy nawóz rozpuszczalny w wodzie w tym naturalne mikroelementy, kompost pochodzenia roślinnego (bez odpadów domowych), nawilżacz, glinka wulkaniczna, włókna drzewne Ekofibrex®	produkt dostępny online
	Verve	Podłoże uniwersalne beztorfowe (10L, 20L, 50L)	włókno kokosowe, kora, włókno drzewne	Castorama
	Verve	Podłoże beztorfowe do pelargonii (50L)	włókno kokosowe, kora, włókno drzewne	Castorama
	Verve	Podłoże beztorfowe do kwiatów (50L)	włókno kokosowe, kora, włókno drzewne, kompost naturalny, glina	Castorama
	Verve	Podłoże beztorfowe do róż (50L)	włókno kokosowe, kora, włókno drzewne, kompost naturalny	Castorama
	Verve	Podłoże beztorfowe do kaktusów, sukulentów i bonsai (5L)	włókno kokosowe, kora, kompost naturalny, keramzyt, piasek, glina	Castorama
	Verve	Podłoże beztorfowe do kaktusów, sukulentów i bonsai (10L)	włókno kokosowe, kompost zielony i przekompostowana kora	Castorama
	Verve	Podłoże beztorfowe do domowych roślin zielonych (5L, 10L)	włókno kokosowe, kora, włókno drzewne, kompost naturalny, perlit	Castorama
	Verve	Podłoże beztorfowe do domowych roślin zielonych (5L, 10L)	włókno kokosowe, kompost zielony, włókno drzewne i przekompostowana kora	Castorama
	Verve	Podłoże do borówki beztorfowe (20L)	włókno kokosowe, kora, włókno drzewne	Castorama
	Verve	Podłoże beztorfowe do ziół (10L)	włókno kokosowe, kompost zielony, włókno drzewne i przekompostowana kora	Castorama
	Verve	Podłoże beztorfowe do cytrusów (10L)	włókno kokosowe, kompost zielony i przekompostowana kora	Castorama
	Verve	Podłoże beztorfowe do cytrusów - uprawa (10L)	włókno kokosowe, kora, kompost naturalny, keramzyt	Castorama
	Verve	Podłoże beztorfowe do warzyw (50L)	włókno kokosowe, kora, włókno drzewne, kompost naturalny	Castorama
	Verve	Podłoże beztorfowe worek do uprawy warzyw (27L)	włókno kokosowe, przekompostowana kora, włókno drzewne i kompost zielony	Castorama
	Verve	Podłoże beztorfowe do owoców i warzyw - worek do uprawy (27L)	włókno kokosowe, kora, włókno drzewne, kompost naturalny	Castorama
	Verve	Podłoże beztorfowe do trawników (50L)	włókno kokosowe, kora, kompost naturalny, piasek	Castorama
	Westland	Podłoże beztorfowe uniwersalne (35L)	Włókna drzewne, przekompostowana zmielona kora drzew iglastych, węglan wapnia	Castorama, produkt dostępny online
	Westland	Podłoże beztorfowe do warzyw (50L)	Włókna drzewne, przekompostowana zmielona kora drzew iglastych, węglan wapnia	produkt dostępny online
	Westland	Podłoże beztorfowe do kwiatów domowych (16L)	Włókna drzewne, przekompostowana zmielona kora drzew iglastych, węglan wapnia	produkt dostępny online
	WOKAS	Ziemia uniwersalna bez torfu (35L)	kompost z biomasy rolnej, kora kompostowana, włókno kokosowe, glina palona, perlit, zeolit, nawóz organiczny, nawóz wieloskładnikowy długodziałający	Leroy Merlin
	WOKAS	Ziemia do roślin domowych 100% bez torfu (5L, 10L)	kompost z biomasy rolnej, kora kompostowana, włókno kokosowe, glina palona, perlit, zeolit, nawóz organiczny, nawóz wieloskładnikowy długodziałający	Leroy Merlin
	WOKAS	Ziemia do roślin balkonowych bez torfu (20L)	kompost z biomasy rolnej, kora kompostowana, włókno kokosowe, glina palona, perlit, zeolit, nawóz organiczny, nawóz wieloskładnikowy, nawóz wieloskładnikowy długodziałający	Leroy Merlin

 *zawartość węgla brunatnego w podłożach SOBEX wynosi max 2% i jest to odpad z kopalni węgla brunatnego

Odchodzenie od wydobycia torfu

Ograniczenie wykorzystania torfu w ogrodnictwie jest jednym z kluczowych działań na rzecz ochrony ekosystemów bagiennych i redukcji emisji dwutlenku węgla. Wielka Brytania, gdzie aż 79% zapotrzebowania na torf pochodzi z rynku amatorskiego, pracuje nad ustawą zakazującą sprzedaży produktów zawierających torf, a do 2030 roku zamierza całkowicie wyeliminować jego użycie w innych sektorach. Władze dodatkowo podejmują działania edukacyjne, nakładają dodatkowe opłaty na produkty torfowe i realizują wielkoskalowe projekty ochrony mokradeł, obejmujące aż 35 tys. ha.

Podobne działania podjęła Irlandia, która zamierza całkowicie wyeliminować torf z rynku amatorskiego do 2025 roku, a w pozostałych sektorach do 2035 roku. Dodatkowo do 2030 roku planowane jest zakończenie jego wydobycia na potrzeby grzewcze. Na poziomie Unii Europejskiej wprowadzono prawo zobowiązujące kraje członkowskie do ponownego nawodnienia torfowisk wykorzystywanych rolniczo – 30% ich powierzchni do 2030 roku, 50% do 2040 roku i 70% do 2050 roku, a także do opracowania strategii ochrony mokradeł.

Jako Centrum Ochrony Mokradeł zabiegamy o przyspieszenie wdrażania w Polsce rozwiązań legislacyjnych chroniących także osuszone torfowiska (choćby poprzez przygotowany przez nas w 2021 roku na zlecenie Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska “Projekt strategii ochrony mokradeł w Polsce na lata 2022-2032”, który wciąż jeszcze nie doczekał się zatwierdzenia).

Działania legislacyjne są kluczowe dla ochrony torfowisk na dużą skalę w Polsce, jednak również działania oddolne, na poziomie codziennych decyzji konsumenckich, mają sens. To właśnie nasze decyzje zakupowe wymuszają na przedsiębiorstwach tworzenie bardziej zrównoważonych alternatyw i mogą znacząco przyspieszyć zmiany na rynku.

Wybierając podłoża beztorfowe, nie tylko chronimy krajowe torfowiska, ale także zapobiegamy przenoszeniu problemu eksploatacji na inne, często mniej chronione regiony świata.

Co możesz zrobić, by wesprzeć ochronę torfowisk?

• Wytwarzaj własny kompost i/lub kupuj ziemię doniczkową oraz podłoża ogrodnicze, które nie zawierają torfu.
• Zapytaj w okolicznych kwiaciarniach i sklepach ogrodniczych o dostępność ziemi doniczkowej bez torfu.
• Mów w rodzinie, w pracy i wśród znajomych o tym, że konwencjonalna ziemia doniczkowa w większości zawiera torf wydobywany z torfowisk – jednych z najszybciej zanikających ekosystemów na świecie. Zwróć uwagę, że na rynku dostępne są alternatywy bez torfu.
• Udostępnij nasz post na Facebooku i LinkedIn o podłożach bez torfu.
• Jeśli pracujesz w kwiaciarni, sklepie ogrodniczym lub na giełdzie ogrodniczej, promuj podłoża bez torfu, dbaj o ich odpowiednią ekspozycję, polecaj je klientom i pilnuj, aby były zawsze dostępne w ofercie.
• Jeśli pracujesz w firmie produkującej podłoża ogrodnicze, możesz wprowadzić do swojej oferty produkty bez torfu, oparte na lokalnie pozyskiwanych materiałach. Stopniowo przestaw się na beztorfowe rozwiązania – podobnie jak mleczarnie, które wprowadzają do swojej oferty mleko roślinne.
• Jeśli zauważysz na rynku podłoże ogrodnicze bez torfu, którego nie ma na naszej liście, poinformuj nas o tym mailem przez adres Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. – razem możemy skuteczniej chronić torfowiska!

Szczegóły

Opublikowano: 07 grudzień 2023

1. Strona internetowa prowadzona jest przez stowarzyszenie Centrum Ochrony Mokradeł (dalej “Centrum”) z siedzibą w Warszawie (02-089), ul. Żwirki i Wigury 101 lok. 1.135, NIP: 534-21-95-624, REGON: 015159967, KRS: 0000109564.
2. Strona internetowa umożliwia wsparcie finansowe statutowych działań Centrum.
3. Niniejszy regulamin ma na celu określenie warunków przekazywania darowizn online za pomocą formularza dostępnego na stronie internetowej, realizowanego przez serwis PayU.
4. Płatności online są obsługiwane przez operatora płatności PayU S.A. z siedzibą w Poznaniu, (60-166), ul. Grunwaldzka 186, wpisanego do rejestru przedsiębiorców prowadzonego przez Sąd Rejonowy Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu VIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS: 0000274399, NIP: 7792308495.
5. Darowiznę może przekazać każda pełnoletnia osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna. Osoby te będą nazywane dalej „Darczyńcami”.
6. Darowizny przekazywane za pomocą strony są realizowane w sposób ciągły.
7. W celu przekazania darowizny jednorazowej po wypełnieniu formularza obecnego na niniejszej stronie Darczyńca zostaje odpowiednio przekierowany do strony operatora.
8. W ramach płatności online Darczyńca może dokonać wpłat za pomocą: przelewów elektronicznych (w tym BLIK), przelewów tradycyjnych oraz kart płatniczych. Aktualna lista banków współpracujących i metod płatności jest dostępna na stronie serwisu.
9. Każdy Darczyńca, który wypełni formularz i przejdzie do serwisu, może dodatkowo wyrazić dobrowolną zgodę na przetwarzanie danych podanych w formularzu w celach marketingowych, zgodnie z zapisami niniejszego regulaminu.
10. Wypełniając dane w formularzu, Darczyńca akceptuje regulamin oraz wyraża zgodę na przetwarzanie danych osobowych przez Centrum, zgodnie z warunkami regulaminu i w celach w nim określonych.
11. Administratorem danych osobowych jest stowarzyszenie Centrum Ochrony Mokradeł (dane powyżej).
12. Darczyńcy przysługuje prawo dostępu do danych, ich poprawiania, żądania ich usunięcia, a także prawo ograniczenia przetwarzania, wniesienia sprzeciwu co do przetwarzania danych osobowych i prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego, jeżeli dane są przetwarzane niezgodnie z wymogami prawnymi.
13. Dane będą przetwarzane w celu zawarcia i wykonywania umowy darowizny zawartej z Administratorem oraz dokonania niezbędnych rozliczeń w związku z jej zawarciem (w przypadku gdy są niezbędne), a także w celu wypełniania działalności statutowej. 
14. Dane nie są profilowane.
15. Podanie danych jest dobrowolne, jednak konsekwencją ich niepodania będzie niemożność zawarcia umowy i przekazania darowizny.
16. W zakresie, w jakim dane przetwarzane są na podstawie odrębnej zgody, przysługuje Darczyńcy prawo cofnięcia zgody w dowolnym momencie. Pozostanie to jednak bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania danych, którego dokonano przed jej cofnięciem.
17. Dane osobowe będą przetwarzane przez czas do upływu okresu przedawnienia roszczeń i obowiązków wynikających z umowy zawartej z Administratorem.
18. W uzasadnionych przypadkach Darczyńca może zgłosić reklamację i zażądać zwrotu przekazanej darowizny. Reklamację należy zgłosić na adres: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. wpisując w tytule wiadomości „reklamacja” oraz podając powód i szczegółowe dane transakcji. Każda reklamacja rozpatrywana będzie przez Centrum indywidualnie w ciągu 14 dni od daty otrzymania reklamacji.
19. Centrum ma prawo do zmiany regulaminu w dowolnym momencie.
20. W kwestiach nieuregulowanych niniejszym regulaminem stosuje się przepisy powszechnie obowiązującego prawa.

Szczegóły

Opublikowano: 25 styczeń 2016

Szczegóły

Opublikowano: 25 styczeń 2016

Szczegóły

Opublikowano: 25 styczeń 2016

Aldrowanda pęcherzykowata (Aldrowanda vesiculosa)

Wodna roślina owadożerna będąca pod ochroną ścisłą. Wpisana do Polskiej Czerwonej Księgi Roślin ze statutem CR (krytycznie zagrożona). Ze względu na wysoki stopień zagrożenia wyginięcia w całej Europie aldrowanda została objęta Konwencją Berneńską i Dyrektywą Siedliskową. Przyczyną jej wymierania jest postępująca industrializacja, melioracje, zamiana jezior na zbiorniki retencyjne w związku z tworzeniem różnorakich systemów irygacyjnych. Ponadto wpływ na zanikanie tego gatunku ma silne nawożenie, rozwijająca się turystyka oraz zarastanie jezior pod wpływem działalności człowieka. Największe szanse przetrwania ten gatunek ma na Pojezierzu Łęczyńsko-Włodawskim oraz Augustowsko-Suwalskim.

Aldrowanda jest jedynym gatunkiem w swoim rodzaju – nie ma korzeni, żyje w wodach od Europy zachodniej aż do Indii i od Afryki zachodniej aż do Azji wschodniej. Rośnie w płytkich, osłoniętych od wiatru zatoczkach przy podtorfionych brzegach wypłaconych jezior o dnie pokrytym grubą warstwą mułu mineralno-organicznego.

Posiada aparat chwytny. Ruchy chwytne liścia polegają na skomplikowanym procesie. Połówki liścia są połączone stawem mieszczącym się na osi środkowej. Zmiany turgoru w tkankach po dolnej stronie nerwu środkowego, a właściwie wzrost ciśnienia , powoduje wydłużenie się tych komórek kierunku brzegu liścia, co wywołuje szybki ruch złożenia się obu połówek liścia. Zjawisko to nazywa się sejsmonastią - jest to bezkierunkowa reakcja ruchowa wywoływana dotykiem lub wstrząsem. Na powierzchni blaszki liściowej znajdują się włoski czuciowe. Między zadziałaniem bodźca a początkiem reakcji, tj. zamknięciem się połówek liścia upływa tylko 0,09 s. Samo zamknięcie trwa 0,2 s. Także tutaj działają zmiany turgoru w obszarze nerwu środkowego. Żywi się zooplanktonem, niekiedy larwami komarów i mikroskopijnym narybkiem.

Rozmnaża się jedynie wegetatywnie przez fragmentację pędu. W naszych warunkach klimatycznych kwitnie bardzo rzadko, zwykle nie zawiązując nasion.

Źródło: Polska Czerwona Księga Roślin, PAN, 2001.

J. Petermann, W. Tschirner, Interesująca botanika, Wiedza Powszechna, Warszawa, 1987.

Arcydzięgiel litwor (Archangelica officinalis)

Roślina dwuletnia, kwitnaca od czerwca do sierpnia.

Rośnie na mokrych łąkach, w zaroślach, w wąwozach górskich oraz nad brzegami potoków, od pogórza do piętra podalpejskiego.

Korzeń i owoce mają przyjemny aromatyczny zapach i korzenny smak. Najważniejszą substancją czynna jest felandren, a także terpentyny, laktony i liczne kumaryny.

Małe dawki pobudzają wydzielanie soku żołądkowego i łagodzą podrażnienia mięśni jelit. Zbyt duże dawki mogą prowadzić do uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego.

Korzeń stosuje się w postaci odwarów, nalewek lub jako składnik mieszanek ziołowych przy schorzeniach przewodu pokarmowego, braku apetytu, zgadze, wzdęciach itp.

Roślina ta znajduje również zastosowanie w przemyśle spożywczym i perfumeryjnym.

Źródło:

F. Stary, V. Jirasek; Rośliny lecznicze; PWRiL, Warszawa 1982

Bagno zwyczajne (Ledum palustre)

Bagno jest to roślina lecznicza będąca pod częściową ochroną. Jest to krzew osiągający od 50 do 150cm wysokości. Występuje na torfowiskach wysokich i w borach bagiennych. Gałązki są wzniesione oraz pokryte kutnerem. Liście są zimotrwałe, skórzaste, z wierzchu ciemnozielone i lśniące. Kwiaty są białokremowe o kulistych baldaszkach, osadzone na długich szypułkach.

Roślina ta zawiera olejek eteryczny zawierający ledol. Ponadto garbniki, gorycze, substancje woskowe, arbutynę oraz glikozydy flawonoidowe.

Roślina ta wydziela charakterystyczny intensywny zapach. Do dziś bagno jest jeszcze stosowane jako środek przeciw molom, muchom i prusakom. Gałązki bagna rozkłada się w szafach, a wywarem z tej rośliny spryskuje miejsca nawiedzane przez niechciane owady.

W ziołolecznictwie ludowym roślina ta była używana jako środek wykrztuśny w ostrych i przewlekłych zapaleniach górnych dróg oddechowych, w nieżycie oskrzeli i astmie. Używane było również jako środek rozkurczowy w schorzeniach przewodu pokarmowego. Napar był stosowany do płukania w schorzeniach jamy ustnej i jako środek na ból zęba. Ponadto bagno jest ziołem o działaniu przeciwkaszlowym, przeciwzapalnym oraz drażniącym skórę i błony śluzowe. Ostatnie badania wykazały, że ledol jest substancją toksyczną i wywołuje wymioty i może powodować wrzody żołądka i jelit, a także niekorzystnie oddziaływać na układ oddechowy i moczowo-płciowy.

Fot. Ledum palustre (FJ)

Źródło: Senderski M, Zioła, Praktyczny poradnik o ziołach i ziołolecznictwie, Liber, Warszawa, 2009.

Szczegóły

Opublikowano: 23 styczeń 2016

POLITYKA PRYWATNOŚCI STRONY BAGNA.PL

I. Informacje ogólne.

1.  Operatorem Serwisu http://bagna.pl jest Centrum Ochrony Mokradeł 
2. Serwis realizuje funkcje pozyskiwania informacji o użytkownikach i ich zachowaniu w następujący sposób: a. Poprzez dobrowolnie wprowadzone w formularzach informacje. b. Poprzez zapisywanie w urządzeniach końcowych pliki cookie (tzw. "ciasteczka"). c. Poprzez gromadzenie logów serwera www przez operatora hostingowego CMok, funkcjonującego pod adresem http://bagna.pl

II. Informacje w formularzach.

1. Serwis zbiera informacje podane dobrowolnie przez użytkownika.
2. Serwis może zapisać ponadto informacje o parametrach połączenia (oznaczenie czasu, adres IP)
3. Dane w formularzu nie są udostępniane podmiotom trzecim inaczej, niż za zgodą użytkownika.
4. Dane podane w formularzu mogą stanowić zbiór potencjalnych klientów, zarejestrowany przez Operatora Serwisu w rejestrze prowadzonym przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych.
5. Dane podane w formularzu są przetwarzane w celu wynikającym z funkcji konkretnego formularza, np w celu dokonania procesu obsługi zgłoszenia serwisowego lub kontaktu handlowego.
6. Dane podane w formularzach mogą być przekazane podmiotom technicznie realizującym niektóre usługi – w szczególności dotyczy to przekazywania informacji o posiadaczu rejestrowanej domeny do podmiotów będących operatorami domen internetowych (przede wszystkim Naukowa i Akademicka Sieć Komputerowa j.b.r – NASK), serwisów obsługujących płatności lub też innych podmiotów, z którymi Operator Serwisu w tym zakresie współpracuje.

III. Informacja o plikach cookies.

1. Serwis korzysta z plików cookies.
2. Pliki cookies (tzw. „ciasteczka”) stanowią dane informatyczne, w szczególności pliki tekstowe, które przechowywane są w urządzeniu końcowym Użytkownika Serwisu i przeznaczone są do korzystania ze stron internetowych Serwisu. Cookies zazwyczaj zawierają nazwę strony internetowej, z której pochodzą, czas przechowywania ich na urządzeniu końcowym oraz unikalny numer.
3. Podmiotem zamieszczającym na urządzeniu końcowym Użytkownika Serwisu pliki cookies oraz uzyskującym do nich dostęp jest operator Serwisu.
4. Pliki cookies wykorzystywane są w następujących celach: a. tworzenia statystyk, które pomagają zrozumieć, w jaki sposób Użytkownicy Serwisu korzystają ze stron internetowych, co umożliwia ulepszanie ich struktury i zawartości; b. utrzymanie sesji Użytkownika Serwisu (po zalogowaniu), dzięki której Użytkownik nie musi na każdej podstronie Serwisu ponownie wpisywać loginu i hasła; c. określania profilu użytkownika w celu wyświetlania mu dopasowanych materiałów w sieciach reklamowych, w szczególności sieci Google.
5. W ramach Serwisu stosowane są dwa zasadnicze rodzaje plików cookies: „sesyjne” (session cookies) oraz „stałe” (persistent cookies). Cookies „sesyjne” są plikami tymczasowymi, które przechowywane są w urządzeniu końcowym Użytkownika do czasu wylogowania, opuszczenia strony internetowej lub wyłączenia oprogramowania (przeglądarki internetowej). „Stałe” pliki cookies przechowywane są w urządzeniu końcowym Użytkownika przez czas określony w parametrach plików cookies lub do czasu ich usunięcia przez Użytkownika.
6. Oprogramowanie do przeglądania stron internetowych (przeglądarka internetowa) zazwyczaj domyślnie dopuszcza przechowywanie plików cookies w urządzeniu końcowym Użytkownika. Użytkownicy Serwisu mogą dokonać zmiany ustawień w tym zakresie. Przeglądarka internetowa umożliwia usunięcie plików cookies. Możliwe jest także automatyczne blokowanie plików cookies Szczegółowe informacje na ten temat zawiera pomoc lub dokumentacja przeglądarki internetowej.
7. Ograniczenia stosowania plików cookies mogą wpłynąć na niektóre funkcjonalności dostępne na stronach internetowych Serwisu.
8. Pliki cookies zamieszczane w urządzeniu końcowym Użytkownika Serwisu i wykorzystywane mogą być również przez współpracujących z operatorem Serwisu reklamodawców oraz partnerów.
9. Zalecamy przeczytanie polityki ochrony prywatności tych firm, aby poznać zasady korzystania z plików cookie wykorzystywane w statystykach: Polityka ochrony prywatności Google Analytics
10. Pliki cookie mogą być wykorzystane przez sieci reklamowe, w szczególności sieć Google, do wyświetlenia reklam dopasowanych do sposobu, w jaki użytkownik korzysta z Serwisu. W tym celu mogą zachować informację o ścieżce nawigacji użytkownika lub czasie pozostawania na danej stronie.
11. W zakresie informacji o preferencjach użytkownika gromadzonych przez sieć reklamową Google użytkownik może przeglądać i edytować informacje wynikające z plików cookies przy pomocy narzędzia: https://www.google.com/ads/preferences/

IV. Logi serwera.

1. Informacje o niektórych zachowaniach użytkowników podlegają logowaniu w warstwie serwerowej. Dane te są wykorzystywane wyłącznie w celu administrowania serwisem oraz w celu zapewnienia jak najbardziej sprawnej obsługi świadczonych usług hostingowych.
2. Przeglądane zasoby identyfikowane są poprzez adresy URL. Ponadto zapisowi mogą podlegać:a. czas nadejścia zapytania, b. czas wysłania odpowiedzi, c. nazwę stacji klienta – identyfikacja realizowana przez protokół HTTP, d. informacje o błędach jakie nastąpiły przy realizacji transakcji HTTP, e. adres URL strony poprzednio odwiedzanej przez użytkownika (referer link) – w przypadku gdy przejście do Serwisu nastąpiło przez odnośnik, f. informacje o przeglądarce użytkownika, g. Informacje o adresie IP.
3. Dane powyższe nie są kojarzone z konkretnymi osobami przeglądającymi strony.
4. Dane powyższe są wykorzystywane jedynie dla celów administrowania serwerem.

V. Udostępnienie danych.

1. Dane podlegają udostępnieniu podmiotom zewnętrznym wyłącznie w granicach prawnie dozwolonych.
2. Dane umożliwiające identyfikację osoby fizycznej są udostępniane wyłączenie za zgodą tej osoby.
3. Operator może mieć obowiązek udzielania informacji zebranych przez Serwis upoważnionym organom na podstawie zgodnych z prawem żądań w zakresie wynikającym z żądania.

VI. Zarządzanie plikami cookies – jak w praktyce wyrażać i cofać zgodę?

1. Jeśli użytkownik nie chce otrzymywać plików cookies, może zmienić ustawienia przeglądarki. Zastrzegamy, że wyłączenie obsługi plików cookies niezbędnych dla procesów uwierzytelniania, bezpieczeństwa, utrzymania preferencji użytkownika może utrudnić, a w skrajnych przypadkach może uniemożliwić korzystanie ze stron www
2. W celu zarządzania ustawieniami cookies wybierz z listy poniżej przeglądarkę internetową/ system i postępuj zgodnie z instrukcjami:

a. Internet Explorer

b. Chrome

c. Safari

d. Firefox

e. Opera

f. Android

g. Safari (iOS)

h. Windows Phone

i. Blackberry

Szczegóły

Opublikowano: 22 styczeń 2016

Szczegóły

Opublikowano: 11 styczeń 2016

Szczegóły

Opublikowano: 26 maj 2014

Czynna ochrona

Obóz botaniczny

Wirtualna wystawa