banner_003
banner_005
banner_001

Już 29 listopada 2023 r. Komisja Środowiska (ENVI) Parlamentu Europejskiego zadecyduje o przyszłości Rozporządzenia w sprawie odbudowy zasobów przyrodniczych (Nature Restoration Law). Środowe głosowanie to „być albo nie być” dla przełomowego prawa, które ma odtworzyć zdegradowane ekosystemy UE oraz zapewnić Europie długofalowy, stabilny rozwój gospodarczy i społeczny. Głosy polskich europarlamentarzystek i europarlamentarzystów mogą być decydujące!

Rozporządzenie w sprawie odbudowy zasobów przyrodniczych (Nature Restoration Law), którego projekt Komisja Europejska opublikowała w 2022 roku, ma być odpowiedzią na podwójny kryzys: utraty różnorodności biologicznej oraz zmiany klimatu. Jest to ogromne wyzwanie. Stan 81% chronionych siedlisk przyrodniczych w UE jest niezadowalający lub zły, a w Polsce tylko 20% siedlisk jest w dobrym stanie. W prawie pojawiają się działania mające na celu odbudowę zasobów przyrody, które do 2030 r. obejmą łącznie co najmniej 20% obszarów morskich i lądowych Unii Europejskiej, a do 2050 r. – wszystkie ekosystemy wymagające odbudowy.

Przewidziana w nowym prawie odbudowa ma dotyczyć m.in. lasów, rzek, mórz, mokradeł, terenów rolniczych i miast. Ostateczna treść rozporządzenia, ustalona 9 listopada br., jest kompromisem wypracowanym w ramach tak zwanego trilogu, czyli trójstronnych negocjacji między najważniejszymi instytucjami UE: Komisją Europejską, Parlamentem UE oraz Radą UE. Jak każde kompromisowe rozwiązanie, ma swoje plusy i minusy. Rozporządzenie będzie mniej ambitne w porównaniu do pierwotnego projektu Komisji Europejskiej, ale znacząco lepsze, niż stanowisko Parlamentu UE.

W rozporządzeniu między innymi utrzymano cele odtwarzania siedlisk przyrodniczych, które nie są w odpowiednim stanie, na powierzchni 30% do 2030 r., 40% do 2040 r., 90% do 2050 r. w całym ich zasięgu, a nie tylko na obszarach Natura 2000. Przywrócone zostały cele dotyczące ekosystemów rolnych, w tym odwodnionych torfowisk, choć w zredukowanym zakresie. Obowiązkiem odtwarzania ma być objęte 30% takich obszarów do 2030 r. (z czego ¼ ma być ponownie nawodniona), 40% do 2040 r. (1/3 ponownie nawodniona), 50% do 2050 r. (1/3 ponownie nawodniona). Zapisano, że nawadnianie nie będzie obowiązkiem rolników i prywatnych właścicieli gruntów, a obowiązkiem państw będzie stworzenie zachęt ułatwiających dobrowolną realizację tego typu działań.

Prace legislacyjne, angażujące wszystkie kraje członkowskie oraz instytucje europejskie, trwają już półtora roku. Przed nami dwa ostatnie głosowania. Najpierw czeka nas głosowanie 29 listopada w komisji Parlamentu Europejskiego zajmującej się ochroną środowiska (Komisja ENVI). Następnie wynik tego głosowania będzie musiał zostać zatwierdzony na posiedzeniu plenarnym całego Parlamentu Europejskiego, najprawdopodobniej w lutym 2024 r. W tym scenariuszu rozporządzenie wejdzie w życie w marcu. Jeżeli rozporządzenie nie uzyska poparcia w którymkolwiek z tych głosowań, przepadnie. Z tego powodu niezwykle ważne jest, aby prawo w sprawie odbudowy zasobów przyrodniczych poparli posłowie i posłanki do Parlamentu EU z Polski, jak i polski rząd, będący członkiem Rady UE.

W Parlamencie UE zasiadają przedstawiciele większości partii politycznych, które po wyborach znalazły się w polskim Sejmie i Senacie. W komisji ENVI mamy dziesięć osób z Polski: z PiS, PO, Polski 2050, PSL, Nowej Lewicy. Głosowanie nad NRL to szczególna okazja dla posłów i posłanek z ugrupowań, które podpisały umowę koalicyjną, by pokazać, że poważnie traktują jej zapisy, mówiące o zdecydowanych działaniach na rzecz ochrony polskich lasów, rzek i powietrza, przeciwdziałania zmianom klimatu oraz ograniczenia ich wpływu na życie mieszkańców i mieszkanek Polski, jak i w interesie polskich rolników. Odbudowa przyrody to jedna z najlepszych inwestycji w bezpieczną przyszłość Polski, ponieważ korzyści z niej płynące są od 8 do nawet 38 razy większe niż jej koszty. Organizacje zrzeszone w Koalicji 10% apelują do posłanek i posłów wszystkich partii zasiadających w Parlamencie UE, jak i polskiego rządu, o zdecydowane poparcie prawa o odbudowie zasobów przyrodniczych, uzgodnionego przez Parlament UE, Radę UE i Komisję Europejską. Będzie to wyraz troski o rozwój gospodarczy i społeczny Polski oraz przejaw politycznej odpowiedzialności i ważny krok ku realizacji przedwyborczych deklaracji.

[1] Tekst ostatecznego porozumienia ws. NRL:
https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-15907-2023-INIT/en/pdf

https://koalicja10.pl/2023/11/27/byc-albo-nie-byc-dla-europejskiej-przyrody-przed-nami-kluczowe-glosowanie/

Aktualności